ყოფილი სახელისუფლო და ამჟამად ოპოზიციური პარტია „ნაციონალური მოძრაობა“ და მისგან ჩამოშორებული „ევროპული საქართველო“ მზად არიან გამოვიდნენ საკონსტიტუციო კომისიის შემადგენლობიდან. ცოტა ხნის წინ ასეთი გადაწყვეტილება უკვე მიიღო პარტიამ „სახელმწიფო ხალხისათვის“. ისინი უკიდურესად უკმაყოფილონი არიან ქვეყნის ძირითად კანონში შესატანი ცვლილებების განხილვის მიმდინარეობის გამო და მმართველ პარტია „ქართულ ოცნებას“ ხელისუფლების უზურპირებაში ადანაშაულებენ“, - ნათქვამია რუსულ გამოცემა «Независимая газета»-ს მიერ გამოქვეყნებულ სტატიაში (ავტორი - იური როქსი).
საინფორმაციო სააგენტო "ნიუსპრესი" გთავაზობთ მასალის ქართულენოვან ვერსიას:
„საკონსტიტუციო ცვლელებები მწვავედ გააკრიტიკა საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმაც: „არ შეიძლება ხალხს პრეზიდენტის არჩევის უფლება წაართვა!“, - ასეთი კატეგორიული ტონით განაცხადა მან პარლამენტში ყოველწლიური მოხსენებით გამოსვლისას. ეს გასაგებიცაა: სწორედ პრეზიდენტის უფლებამოსილების შეკვეცა-შეზღუდვა არის ძირითად კანონში შესატანი ახალი ცვლილებების მიზანი.
ოპოზიცია ძალზე უკმაყოფილოა, რომ „ქართული ოცნება“ მის შენიშვნებს არ იზიარებს და მხოლოდ ისე აკეთებს, როგორც თვითონ სურს. ასეთ სიტუაციაში „ნაცმოძრაობის“ განწყობაც გასაგებია: „ნაციონალების“ ფრაქციის თავმჯდომარის რომან გოცირიძის განცხადებით, მათ მონაწილეობას საკონსტიტუციო კომისიაში უკვე აზრი აღარ აქვს: „მეოცნებეები მხოლოდ იმას აკეთებენ, რაც თვითონ უნდათ. ისინი საბჭოთა საქართველოს კონსტიტუციას უკან აბრუნებენ“, - აღნიშნა რომან გოცირიძემ, თუმცა მას იქვე უპასუხა პარლამენტის სპიკერმა ირაკლი კობახიძემ: „არცერთი ცვლილება კონსტიტუციაში შეტანილი არ იქნება ვენეციის კომისიის თანხმობის გარეშე, რომლის წარმომადგენლებმა ზოგადად პროექტი უკვე მოიწონეს“.
როგორც ექსპერტ-კონსტიტუციონალისტი ვახტან ხმალაძე ამბობს, ქვეყნის ძირითადი კანონი მართლაც შესაცვლელია, რადგან თავის დროზე, მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში, კონსტიტუცია სახელმწიფოს მართვის ინსტრუმენტად იყო გადაქცეული, მასში უამრავი ცვლილება იქნა შეტანილი და, რა თქმა უნდა, ეს ყველაფერი უნდა გამოსწორებულიყო. თუმცა ახლა მთავარი ისაა, თუ როგორ ძირითად კანონს მიიღებს საქართველო მმართველი პარტიისაგან.
2023 წლიდან პრეზიდენტი საყოველთაო კენჭისყრით (ხმის მიცემით) კი არ იქნება არჩეული, არამედ 300 დელეგატის მიერ, რომელთაგან 150 პარლამენტის დეპუტატი უნდა იყოს, 13 - აჭარისა და აფხაზეთის ავტ.რესპუბლიკების უმაღლესი საბჭოებიდან (იგულისხმება აფხაზეთის დევნილი პარლამენტი), დანარჩენი 124 დელეგატი კი თბილისისა და რეგიონების თვითმმართველობის ორგანოთა წარმომადგენლები. ამასთან ჯერ-ჯერობით ისევ ღიად რჩება საკითხი პრეზიდენტის მხოლოდ პარლამენტის მიერ არჩევის თაობაზე.
„ქართული ოცნება“ მზადაა პრეზიდენტის საყოველთაო არჩევის წესი ახლავე გააუქმოს და 2018 წლის არჩევნები ახალი ცვლილებით ჩაატაროს (ასაკობრივი და ბინადრობის ასევე ახალი ცენზის გათვალისწინებით), მაგრამ, როგორც ჩანს, უახლოესი არჩევნები დღეს არსებული წესებით ჩატარდება: ოპოზიცია კატეგორიუალდ ეწინააღმდეგება მოვლენების ფორსირებას, ამიტომაც ხელისუფლება იძულებულია დაყაბულდეს. ცხადია, „მეოცნებეები“ ითვალისწინებენ საზოგადოებასა და პოლიტიკურ წრეებში შესაძლო განხეთქილების საფრთხესაც.
საკონსტიტუციო ცვლილებების თანახმად, პრეზიდენტი უფლებამოსილებას კარგავს უსაფრთხოებისა და თავდაცვის საკითხებზე, ფუნქციები ეცვლება მასთან არსებულ უშიშროების საბჭოს [და ის თავდაცვის საბჭოდ გარდაიქმნება]. პრეზიდენტი აღარ იქნება საქართველოს უმაღლესი წარმომადგენელი საერთაშორისო ურთიერთობებში, მას აღარ ექნება მოსამართლეთა კანდიდატურების წარდგენის უფლება და ა.შ.
ხელისუფლება ამ ცვლილებებს სახელმწიფო მმართველობის საპარლამენტო მოდელზე გადასვლას უკავშირებს - როგორც ცნობილია, საპარლამენტო რესპუბლიკებში პრეზიდენტი პირდაპირი და საყოველთაო ხმის მიცემის წესით წესით არ ირჩევა, თუმცა მოწინააღმდეგეებსაც აქვთ თავიანთი არგუმენტები: საქართველო ძლიერის დემოკრატიული ტრადიციების მქონე ქვეყანა არ არის, მას აუცილებლად ჭირდება დამოუკიდებელი არბიტრი, რომელიც შეძლებს ხელისუფლების ყველა შტოს დაბალანსებას. დღევანდელი კონსტიტუციით პრეზიდენტს ამგვარი უფლებები უკვე აქვს (იგი პირდაპირი და საყოველტაო ხმის მიცემის წესითაა არჩეული), ხოლო თუ პრეზიდენტს მხოლოდ პარლამენტი აირჩევს, ამ შემთხვევაში იგი დამოკიდებული იქნება საპარლამენტო უმრავლესობაზე და მისი გავლენის ქვეშ აღმოჩნდება.
გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ პრეზიდენტის არაპირდაპირი არჩევა ორპალატიანი პარლამენტის არსებობის დროს უნდა მოხდეს, საქართველოს კი ამჟამად, როცა ტერიტორიული მთლიანობა დარღვეულია, ორპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო არ აქვს. ზედა პალატაში ტერიტორიული ერთეულების წარმომადგენლები უნდა იყვნენ, აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთზე კი თბილისის იურისდიქცია არ ვცელდება.
მწვავე დავას იწვევს აგრეთვე კიდევ ერთი საკონსტიტუციო დებულებაც: მმართველ „ქართულ ოცნებას“ ძირითად კანონში „ქორწინებისა“ და „ოჯახის“ რაობის დაზუსტება სურს. ამ მიზნით ხელისუფლება საზოგადოებას სთავაზობთ ასეთ ფორმულირებას: „ქორწინება არის მამაკაცისა და ქალის ნებაყოფლობითი კავშირი ოჯახის შექმნის მიზნით“. ოპონენეტები თვლიან, რომ ამით ხელისუფლება რევერანსს უკეთებსო მართლმადიდებელ ეკლესიას და ითხოვს, რომ „გენდერული დაზუსტებები“ კონსტიტუციაში არ დაფიქსირდეს, ან საერთოდ იქნას ამოღებული ძირითადი კანონიდან დებულებები ქორწინებასა და ოჯახზე. სიტუაცია მთლიანად „ქართულ ოცნებაზეა“ დამოკიდებული, თუმცა ჩანს, რომ „მეოცნებეები“ სერიოზულ დათმობებზე წასვლას არ აპირებენ. მით უმეტეს, რომ ისინი პარლამენტში უმრავლესობას წარმოადგენენ.
საერთოდ, კონსტიტუციის შეცვლა „ქართულ ოცნებას“ 2012 წლის არჩევნების შემდეგ სურდა, მაგრამ იმ დროს მას საკანონმდებლო ორგანოში მხოლოდ უბრალო უმრავლესობა ჰქონდა და ხმები საკონსტიტუციო ცვლილბებისათვის არ ჰყოფნიდა. ახლა კი არავითარი დაბრკოლება აღარ არსაებობს. „ნაციონალების“ მხრიდან ბრალდებებში განწირულთა ღაღადი ისმის - კონსტიტუციაში ცვლილებები „მეოცნებეებს“ ბიძინა ივანიშვილის არაფორმალური მმართველობის მიხედვით შეაქვთო, მაგრამ ეს მხოლოდ ხაზს უსვამს მოვლენების შეუქცევადობას.

http://www.ng.ru/cis/2017-04-13/100_6974_gruzja.html